Nasza baza wiedzy na YouTube
Dostępność cyfrowa nieodzownie łączy się ze spełnianiem wymagań formalnych, w tym ze zgodnością z WCAG. Jednak lista kryteriów, które należy spełnić, by stworzyć dostępną stronę internetową lub aplikację mobilną nie gwarantuje jeszcze dostępności. Choć wytyczne są fundamentem, prawdziwa jakość zaczyna się wtedy, gdy sprawdzamy, jak nasze rozwiązania działają w praktyce: gdy testujemy i konfrontujemy kod z rzeczywistymi scenariuszami użycia z czytnikiem ekranu.
Uczyć się na cudzych błędach (i sukcesach)
Przez długi czas w Internecie brakowało miejsca, w którym deweloperzy mogliby zobaczyć dobre i złe przykłady implementacji elementów budulcowych, takich jak przyciski czy nagłówki. Postanowiliśmy więc stworzyć taką przestrzeń, gdzie z pierwszej ręki można dowiedzieć się, na jakie problemy często napotyka osoba korzystająca z czytnika ekranu. Tak zrodził się nasz kanał YouTube. Znajdziecie na nim filmy, w których jeden z naszych niewidomych testerów, Adrian Wyka, omawia dobre i złe praktyki w oparciu o realne przykłady.
O ile na temat dostępności webowej można było stosunkowo łatwo pozyskać przynajmniej podstawowe informacje, o tyle temat dostępności aplikacji mobilnych był trudny do zgłębienia. Z tego względu początkowo na kanale Accens publikowaliśmy przede wszystkim analizy aplikacji mobilnych. Te materiały wzbudzały największe zainteresowanie. Na przykładzie McDonald’s Adrian pokazywał, dlaczego nieoznakowane przyciski mogą utrudniać nawigację, a w aplikacji Storytel zwrócił uwagę na prawidłowo oznaczone nagłówki, które znacząco ułatwiają poruszanie się po treści. Z kolei w InPost omówił dostępny formularz, choć wskazał też elementy, które mogłyby być bardziej intuicyjne.
Zobacz playlistę: Dostępność aplikacji mobilnych – Accens YouTube
Ponieważ coraz większym zainteresowaniem cieszyły się testy webowe, zaczęliśmy publikować filmy, w których Adrian skupia się na komponentach na stronach internetowych, takich jak formularze czy nawigacja. To właśnie zgodność menu z wytycznymi WCAG sprawdza na przykładzie serwisu gov.pl, strony Kolei Dolnośląskich oraz strony Accens. Pokazuje, jak dużym wyzwaniem może być przygotowanie czytelnego menu, które będzie właściwie dostarczone dla technologii asystującej.
Zobacz playlistę: Dostępność stron internetowych
Adrian Testuje – i nie tylko
Wraz z rozwojem kanału zaczęliśmy tworzyć serie. Chcieliśmy w nich zebrać podobne do siebie aplikacje webowe i mobilne, a następnie zobaczyć, czy użytkownik korzystający jedynie z czytnika ekranu, będzie w stanie skorzystać z funkcjonalności, które oferują. Tak powstała pierwsza z nich „Adrian Testuje”. W tych filmach sprawdzamy, czy znane platformy są przyjazne dla osób niewidomych. Jednym z najbardziej wymownych przykładów jest test strony Intercity, w którym Adrian ujawnia poważne bariery w dostępności. W tym materiale możecie zobaczyć, jak w praktyce wygląda nawigowanie po aplikacji ze źle opisanymi elementami menu, trudnym w obsłudze kalendarzem i gubiącym się fokusem. Te problemy pokazują, że nawet w przypadku dużych, często odwiedzanych serwisów dostępność szwankuje na podstawowym poziomie, a jej brak znacząco utrudnia poruszanie się po nich osobom z niepełnosprawnościami.
Zobacz film: Adrian Testuje – PKP Intercity
Analiza wtyczek dostępnościowych (tak zwanych accessibility overlay) stała się jednym z naszych najpopularniejszych filmów z tej serii. Wielu twórców stron uważa, że tego rodzaju wtyczka wystarczy, by spełnić wymagania WCAG. Adrian na przykładach stron Zary i Seata pokazuje, dlaczego takie rozwiązanie nie tyle nie poprawia dostępności i użyteczności, ile może je poważnie zepsuć.
Zobacz film: Wtyczki dostępnościowe to zło – Zobacz dlaczego nie działają!
„Zbójcerze Dostępności Podróżują” to seria, w której Adrian testuje strony turystyczne i rezerwacyjne. Przedstawia, jak wygląda planowanie podróży z perspektywy osoby niewidomej. W tych filmach sprawdzamy, czy da się szybko i wygodnie zarezerwować hotel, kupić bilet na pociąg lub samolot, a także znaleźć informacje o atrakcjach turystycznych bez frustracji. Przykłady pokazują, że nawet podstawowe funkcje, takie jak wyszukiwanie, nawigowanie po menu czy płatność, mogą być dla osób z niepełnosprawnościami dużym wyzwaniem, jeśli nie są poprawnie zaimplementowane.
Zobacz playlistę: Zbójcerze Podróżują
W serii „Zbójcerze Dostępności Kupują Prezenty” skupiamy się głównie na możliwości zrobienia zakupów w wielu popularnych miejscach handlu internetowego. Adrian, będąc osobą niewidomą, zastanawia się, czy sklepy takie jak SMYK, Decathlon, Lidl lub X-kom są otwarte na potrzeby tej grupy klientów. Czy da się wybrać produkt, dodać go do koszyka i dokonać płatności, korzystając tylko z czytnika ekranu? Okazuje się, że wiele sklepów ma problemy z dostępnością. Źle opisane przyciski, trudności w wypełnieniu danych logowania i skomplikowane formularze zamówień to problemy, z którymi osoby niewidome zmagają się niemalże na porządku dziennym. Oglądając tę serię, przekonasz się, jak ważne jest stosowanie rozwiązań, dzięki którym każdy może swobodnie robić zakupy online.
Zobacz playlistę: Zbójcerze Dostępności Kupują Prezenty
Dostępnościowy wehikuł czasu
Wiemy, że testy mogą się przedawnić, a aktualizacje często przynoszą zmiany w kontekście dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych. Z tego powodu staramy się regularnie dodawać nowe treści i pokazywać, jak ewoluuje dostępność cyfrowa w praktyce. Ponieważ nasze najstarsze filmy pamiętają czasy sprzed Polskiego Aktu o Dostępności, są niczym wehikuł czasu. Pozwalają sprawdzić, czy regulacje prawne pomogły uzyskać zmianę w zakresie dostępności, a nawet jak wiele czasu zajmuje jej wprowadzenie.
Ponadto dzięki temu można porównać dwie wersje tej samej aplikacji. Na naszym kanale znajdziecie dwa filmy na temat Storytel, dzięki którym można sprawdzić, jak i czy w ogóle zmieniła się dostępność tej aplikacji.
Na kanale Accens często analizujemy aplikacje z podobnych kategorii, co pozwala na szersze spojrzenie na dostępność w konkretnych obszarach. Na przykład w miniserii o aplikacjach do książek – zarówno ebooków, jak i audiobooków – sprawdzaliśmy, która z nich najlepiej wspiera czytnik ekranu, a która potrzebuje jeszcze aktualizacji, by być prawdziwie dostępną. Te porównania pokazują, że dostępność to nie tylko kwestia pojedynczych aplikacji, ale też szerszych trendów i standardów w branży.
Podsumowanie
Nasz kanał wciąż się rozwija zarówno pod kątem merytorycznym, jak i pod względem formatu. Zależy nam na tym, by pokazywać konkretne przykłady i scenariusze przejścia. Chcemy, aby widzowie wyciągali z nich odpowiednie wnioski, które mogą przełożyć na codzienną pracę nad stroną czy aplikacją.
Staramy się, by nasze treści edukacyjne były wartościowe zarówno dla deweloperów i projektantów, jak i osób, które dopiero zaczynają interesować się dostępnością cyfrową. Dostosowujemy formę do tego, jak dziś odbieramy informacje w sieci. Od dłuższego czasu Adrian edukuje już nie tylko swoim głosem. Wprowadziliśmy również widok kamery przedstawiającej jego sylwetkę. Dzięki temu frustracja lub zadowolenie w jego głosie są nie tylko słyszane, ale widoczne także na jego twarzy. Niedawno wprowadziliśmy również krótsze materiały dostępne w zakładce Shorts. W tej krótkiej formie Adrian, zwracając uwagę na wybrane zagadnienie, ukazuje problem, z którym muszą borykać się osoby niewidome. To treści w sam raz do odtworzenia w przerwie na kawę lub podczas jazdy autobusem.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda dostępność w praktyce i jakie zmiany zachodzą w cyfrowym świecie, zajrzyj na nasz kanał. Znajdziesz tam wiele materiałów, które mogą Cię zainspirować do wprowadzenia pozytywnych zmian. Zachęcamy do komentowania, zapisywania naszych filmików na swoich playlistach i subskrybowania naszego kanału!
Link do kanału Accens: https://www.youtube.com/@Accens
Agata Lech
Specjalista ds. marketingu i administracji
Człowiek orkiestra. Autorka audiodeskrypcji i audiowstępów, korektorka, składaczka książek i materiałów zwiększających dostępność. W Accens osoba odpowiedzialna za treści publikowane w social mediach.